Sự cố thiết bị sơn không chỉ là hỏng máy
Những nguyên tắc cơ bản về quản lý thiết bị hỗ trợ chất lượng, an toàn, môi trường và năng suất
Khi xảy ra sự cố trong công đoạn sơn, trong nhiều trường hợp, thứ đầu tiên bị nghi ngờ là sơn.
“Có phải sơn có vấn đề không?”
“Có phải thinner không phù hợp không?”
“Có phải người thực hiện sơn không đúng cách không?”
Tất nhiên, sơn và phương pháp thao tác có thể là nguyên nhân.
Tuy nhiên, khi quan sát kỹ hiện trường sơn, không ít trường hợp, vấn đề về thiết bị cũng đang ẩn phía sau sự cố.
Ví dụ:
Súng phun sơn không nhận đủ khí nén.
Buồng sơn hút không đủ khiến sương sơn quay trở lại.
Nhiệt độ cài đặt của lò sấy đúng, nhưng nhiệt độ thực tế của sản phẩm không đủ.
Đồ gá tiếp địa kém khiến hiệu suất truyền sơn trong sơn tĩnh điện giảm.
Quản lý bùn sơn trong nước tuần hoàn của buồng sơn không tốt dẫn đến phát sinh mùi và chất bẩn.
Trong những trường hợp này, dù thay đổi sơn cũng không thể giải quyết nguyên nhân gốc.
Thiết bị sơn không chỉ đơn thuần là máy móc.
Đó là nền tảng quan trọng hỗ trợ chất lượng sơn, an toàn, môi trường làm việc, năng suất và hiệu quả kinh doanh của nhà máy.
- Thiết bị sơn không phải là “mua xong là kết thúc”
Thiết bị sơn không phải là thứ chỉ cần đưa vào sử dụng một lần rồi kết thúc.
Buồng sơn, lò sấy, máy nén khí, quạt xả, bơm, bồn cấp sơn, băng tải, đồ gá, robot… đều sẽ dần xuống cấp trong quá trình vận hành hằng ngày.
Bộ lọc sẽ bị tắc.
Quạt sẽ bám bẩn.
Ống và các đầu nối sẽ xuống cấp.
Màng sơn sẽ tích tụ trên đồ gá.
Phân bố nhiệt trong lò sấy cũng có thể thay đổi trong quá trình sử dụng lâu dài.
Thiết bị ở trạng thái tốt nhất ngay sau khi được đưa vào sử dụng.
Để duy trì hiệu suất từ đó về sau, cần thực hiện kiểm tra, vệ sinh, thay thế, đo lường và bảo trì.
Nói cách khác, quản lý thiết bị không phải là “hỏng thì sửa”.
Đó là việc kiểm tra tình trạng trước khi thiết bị hỏng và thực hiện biện pháp cần thiết để duy trì chất lượng ổn định.
- Năng lực ghi trong báo giá và năng lực thực tế tại hiện trường có thể khác nhau
Khi mua thiết bị, báo giá và catalogue thường ghi rất nhiều thông số.
Lưu lượng khí, tốc độ gió, công suất xử lý, nhiệt độ làm khô, tốc độ băng tải, độ ồn, điện năng tiêu thụ…
Tuy nhiên, cần xác nhận những con số đó đạt được trong điều kiện nào.
Đó là giá trị được đảm bảo?
Giá trị tham khảo?
Giá trị trong điều kiện lý tưởng?
Hay khi lắp đặt trong nhà máy thực tế vẫn có thể đạt được hiệu suất tương tự?
Ví dụ, dù năng lực quạt của buồng sơn có vẻ đủ, nếu đường ống dài, nhiều đoạn cong hoặc sức cản của bộ lọc lớn thì tại vị trí thao tác có thể không hút đủ.
Tương tự, dù nhiệt độ cài đặt của lò sấy chính xác, nếu vật cần sơn nặng, hình dạng phức tạp hoặc vật liệu khó truyền nhiệt thì nhiệt độ thực tế của vật có thể không đạt mức cần thiết.
Thiết bị cần được xác nhận dựa trên năng lực thực tế tại hiện trường, không chỉ dựa trên năng lực ghi trong catalogue.
- Khí nén là điều kiện quan trọng quyết định chất lượng sơn
Trong sơn phun, khí nén đóng vai trò rất quan trọng.
Khí nén được sử dụng để phun sương sơn thành các giọt nhỏ và đưa chúng đến bề mặt sơn.
Vì vậy, nếu lượng khí hoặc áp suất không đủ, có thể dẫn đến phun sương không tốt, độ dày màng sơn không đều, bề mặt xấu, màu không đều và lãng phí sơn.
Điểm cần lưu ý là chỉ nhìn vào năng lực của bản thân máy nén khí là chưa đủ.
Ống quá nhỏ.
Ống quá dài.
Đường kính trong của đầu nối hoặc khớp nối quá nhỏ.
Đường ống phân nhánh phức tạp.
Bộ lọc bị tắc.
Trong những tình trạng này, dù áp suất tại đầu ra của máy nén khí đủ, lượng khí tại đầu vào của súng phun vẫn có thể không đủ.
Tại hiện trường sơn, điều quan trọng là không chỉ kiểm tra tại đầu ra của máy nén khí mà còn phải kiểm tra tại đầu vào của súng phun đang được sử dụng thực tế.
Khí nén không chỉ đơn thuần là một tiện ích của nhà máy.
Nó là một phần của chính điều kiện sơn.
- Buồng sơn không chỉ là “thiết bị hút” mà là thiết bị quản lý không khí và môi trường
Vai trò của buồng sơn không chỉ là hút sương sơn.
Buồng sơn có các vai trò:
- Bảo vệ người lao động khỏi sương sơn và mùi.
- Ngăn bụi và sương sơn quay trở lại bám trên bề mặt sơn.
- Hạn chế VOC và mùi phát tán ra bên ngoài.
- Ổn định luồng không khí bên trong buồng sơn.
- Quản lý phù hợp bộ lọc và nước tuần hoàn.
Như vậy, buồng sơn là thiết bị đồng thời hỗ trợ chất lượng, an toàn và môi trường.
Đặc biệt, đối với buồng sơn ướt, việc quản lý nước tuần hoàn và bùn sơn rất quan trọng.
Bùn sơn là phần sơn phun dư được nước bắt giữ và tích tụ dưới dạng chất rắn.
Nếu để bùn sơn tồn đọng, có thể dẫn đến mùi, phân hủy, bẩn thiết bị, chất lượng nước xấu đi và tăng tải cho hệ thống xử lý nước thải.
Biện pháp xử lý mùi không thể chỉ là tăng công suất quạt xả.
Cần quản lý cả nước, bùn sơn và chất bẩn trong buồng sơn — những nguồn phát sinh mùi.
- Lò sấy là thiết bị hoàn thiện tính năng của màng sơn
Sơn không hoàn thành ngay tại thời điểm được phủ lên bề mặt.
Chỉ khi sơn được làm khô, đóng rắn và tạo thành màng sơn có những tính năng cần thiết thì công đoạn sơn mới hoàn thành.
Vì vậy, lò sấy không chỉ là thiết bị làm nóng.
Đó là thiết bị quan trọng hoàn thiện độ bám dính, độ cứng, khả năng chịu hóa chất và chất lượng ngoại quan của màng sơn.
Điểm quan trọng ở đây là không được chỉ dựa vào nhiệt độ cài đặt của lò.
Ngay cả khi nhiệt độ hiển thị của lò sấy chính xác, nếu nhiệt độ thực tế của sản phẩm không đủ thì vẫn có thể xảy ra đóng rắn không hoàn toàn.
Đặc biệt cần chú ý khi vật cần sơn nặng, có độ dày lớn hoặc làm bằng vật liệu khó truyền nhiệt.
Điều cần kiểm tra không chỉ là nhiệt độ bên trong lò mà còn là nhiệt độ đạt được của vật cần sơn.
Đây là cách nhìn thể hiện vật cần sơn thực tế đã đạt đến bao nhiêu °C.
Ngoài ra, lò sấy cũng có thể phát sinh khí thải chứa VOC, mùi và các thành phần dạng tar.
Vì vậy, lò sấy vừa là thiết bị đóng rắn vừa là thiết bị quản lý khí thải.
- Xử lý nước thải không phải là thiết bị đặt ở cuối công đoạn sơn
Trong công đoạn sơn, phát sinh nhiều loại nước thải như nước tuần hoàn của buồng sơn, nước thải xử lý bề mặt trước khi sơn, nước rửa sau sơn điện di, nước thải vệ sinh…
Những loại nước này có thể chứa nhựa, pigment, dung môi, hóa chất xử lý bề mặt trước khi sơn và hóa chất sử dụng trong buồng sơn.
Vì vậy, trước khi lựa chọn thiết bị xử lý nước thải, trước tiên cần tiến hành phân tích chất lượng nước.
Nước phát sinh từ công đoạn nào và có đặc điểm gì?
Có nhiều chất ô nhiễm hữu cơ không?
Có nhiều thành phần vô cơ không?
pH như thế nào?
SS, tức là chất rắn lơ lửng trong nước, ở mức nào?
Bùn sơn dễ nổi hay dễ lắng?
Nếu lựa chọn thiết bị xử lý mà chưa nắm rõ những yếu tố này, thì quá trình xử lý sẽ không ổn định.
Xử lý nước thải không phải là việc gom lại và xử lý ở cuối nhà máy.
Đó là một phần của công đoạn sơn, có liên kết với sơn, buồng sơn, xử lý bề mặt trước khi sơn, vệ sinh, xử lý bùn sơn và quản lý hóa chất.
- Đồ gá là thiết bị quan trọng quyết định chất lượng sơn
Đồ gá không chỉ đơn giản là dụng cụ để treo sản phẩm.
Sản phẩm được giữ theo hướng nào?
Khoảng cách giữa các sản phẩm là bao nhiêu?
Bề mặt cần sơn có bị che khuất không?
Vật cần sơn có bị rung không?
Khi sơn tĩnh điện, có đảm bảo tiếp địa không?
Người thực hiện có thể treo sản phẩm theo cùng một cách mà không phải suy nghĩ nhiều không?
Tất cả những điều này đều ảnh hưởng lớn đến chất lượng sơn.
Đặc biệt trong sơn tĩnh điện, quản lý tiếp địa của đồ gá và móc treo rất quan trọng.
Nếu tiếp địa không đầy đủ, hiệu suất truyền sơn giảm, dẫn đến độ dày màng sơn không đều và lãng phí sơn.
Hơn nữa, nếu phát sinh hồ quang hoặc tia lửa điện thì có thể dẫn đến nguy cơ cháy.
Việc loại bỏ màng sơn bám trên đồ gá, kiểm tra điện trở tiếp xúc và kiểm tra đường tiếp địa vừa là quản lý chất lượng vừa là quản lý an toàn.
- Máy sơn tự động và robot không phải là thiết bị “mua về là sơn được”
Máy sơn tự động và robot là những thiết bị hữu ích để ổn định chất lượng, giảm nhân công và cải thiện môi trường làm việc.
Tuy nhiên, không phải cứ đưa vào sử dụng là chất lượng sẽ tự động ổn định.
Trước khi đưa robot vào, trước tiên cần hệ thống hóa:
- Hình dạng vật cần sơn
- Trọng lượng
- Vật liệu
- Diện tích bề mặt
- Diện tích trên mỗi móc treo
- Mật độ diện tích
- Đồ gá
- Cách treo
- Điều kiện làm khô
- Hướng của bề mặt sơn
- Điều kiện tiếp địa nếu sử dụng sơn tĩnh điện
Nếu những yếu tố này chưa rõ mà đã đưa robot vào, chất lượng kỳ vọng sẽ không đạt được.
Ngoài ra, teaching rất quan trọng đối với robot.
Teaching là công việc hướng dẫn robot cách chuyển động.
Khoảng cách súng, góc, tốc độ, độ chồng mí và cảm giác điều chỉnh mà người thợ có kinh nghiệm đang sử dụng cần được chuyển đổi thành các điều kiện chuyển động của robot.
Tự động hóa robot không phải là việc mua máy móc.
Đó là chuyển đổi bí quyết sơn thành dữ liệu có thể tái lập.
- Đánh giá thiết bị không dựa trên giá mua mà dựa trên tổng chi phí
Khi đầu tư thiết bị, không nên chỉ nhìn vào giá mua.
Một thiết bị có giá rẻ nhưng:
- Tiền điện cao
- Phải thay bộ lọc thường xuyên
- Lãng phí sơn nhiều
- Khó bảo trì
- Làm tăng lỗi hoặc sơn lại
- Phát sinh chi phí xử lý khí thải hoặc chất thải
Thì về lâu dài có thể trở thành thiết bị đắt.
Chi phí thiết bị bao gồm chi phí ban đầu và chi phí vận hành.
Chi phí ban đầu gồm thiết bị, thi công, vận chuyển, lắp đặt và chạy thử.
Chi phí vận hành gồm điện, gas, nước, khí nén, vật tư tiêu hao, phụ tùng thay thế, chi phí bảo trì, xử lý chất thải và xử lý lỗi.
Điều thực sự cần nhìn không phải giá mua thiết bị mà là:
Tổng chi phí để tiếp tục sử dụng thiết bị đó.
- Quản lý thiết bị sơn cũng là một hình thức quan tâm đến người lao động
Quản lý thiết bị có thể được nhìn như một hoạt động bảo vệ máy móc.
Tuy nhiên, khi thiết bị được quản lý phù hợp, gánh nặng của người lao động cũng giảm.
Mùi trong buồng sơn giảm.
Sương Sơn ít quay trở lại.
Khí nén ổn định và số lần sơn lại giảm.
Việc sửa chữa do làm khô không đủ giảm.
Đồ gá dễ treo hơn.
Việc đưa robot vào sử dụng giúp giảm công việc nguy hiểm hoặc nặng nhọc.
Sự hỗn loạn do thiết bị dừng máy giảm.
Đây chính là tư tưởng “Khoa học và sự quan tâm trong sơn phủ” mà CoatureVietnam coi trọng.
“Khoa học” ở đây là đo lường tình trạng thiết bị, nhìn bằng số liệu, hệ thống hóa nguyên nhân và kết nối với cải tiến có khả năng tái lập.
“Sự quan tâm” là việc tạo ra hiện trường nơi người lao động có thể làm việc an toàn, không quá sức và tạo ra chất lượng ổn định.
Tóm tắt: Thiết bị sơn là tài sản kinh doanh hỗ trợ chất lượng, an toàn, môi trường và năng suất
Sự cố thiết bị sơn không chỉ xảy ra khi máy móc bị hỏng.
Lựa chọn thiết bị không phù hợp.
Xác nhận thông số chưa đầy đủ.
Không thực hiện bảo trì.
Không đủ khí.
Buồng sơn hút không đúng.
Vật cần sơn không đạt nhiệt độ cần thiết trong lò sấy.
Nước thải hoặc bùn sơn không được quản lý.
Đồ gá hoặc tiếp địa không ổn định.
Bí quyết tại hiện trường chưa được phản ánh vào robot.
Những tình trạng như vậy tích tụ lại sẽ dẫn đến sự cố sơn.
Vì vậy, thiết bị sơn không nên được quản lý như một máy móc đơn thuần.
Cần xem đó là tài sản kinh doanh hỗ trợ chất lượng, an toàn, môi trường và năng suất.
CoatureVietnam hỗ trợ cải thiện toàn bộ công đoạn sơn, bao gồm không chỉ sơn mà còn thiết bị sơn, điều kiện công đoạn, vận hành tại hiện trường và giải pháp môi trường.
Khoa học và sự quan tâm trong sơn phủ.
Việc thực hiện điều đó bắt đầu từ việc nhìn nhận đúng về thiết bị.
