Khi kiểm tra năng lực dây chuyền sơn, có những cách diễn đạt thường được sử dụng.

“Một ngày sơn được bao nhiêu sản phẩm?”
“Một giờ đưa qua dây chuyền được bao nhiêu sản phẩm?”
“Có thể đáp ứng sản lượng bao nhiêu sản phẩm mỗi tháng?”

Xem xét năng lực sản xuất theo số lượng như vậy rất dễ hiểu.
Đối với lãnh đạo, quản đốc nhà máy, bộ phận quản lý sản xuất, mua hàng và kinh doanh, số lượng cũng là chỉ tiêu dễ nắm bắt.

Tuy nhiên, đánh giá năng lực dây chuyền sơn chỉ dựa trên số lượng có thể dẫn đến sai lầm.

Cùng là 100 sản phẩm, nhưng tải sơn của 100 chi tiết nhỏ hoàn toàn khác với 100 nắp che lớn.
Cùng là một sản phẩm, nhưng sản phẩm chỉ sơn một mặt và sản phẩm sơn toàn bộ mặt trong lẫn mặt ngoài cần thời gian sơn và lượng sơn khác nhau.
Ngay cả cùng hình dạng, nếu độ dày màng sơn tăng gấp đôi, lượng sơn sử dụng và tải sấy cũng thay đổi.

Cần đánh giá năng lực dây chuyền sơn theodiện tích sơn và tải của các công đoạn, thay vì chỉ theo số lượng sản phẩm.

Đặc biệt quan trọng là khái niệm mật độ diện tích sơn.
Ở đây, mật độ diện tích sơn thể hiện lượng diện tích cần sơn được đưa lên dây chuyền.

Dây chuyền sơn không chỉ xử lý số lượng sản phẩm.
Trong thực tế, dây chuyền xử lý diện tích sơn, độ dày màng sơn, lượng sơn và tải sấy.

1. Chỉ dựa trên số lượng thì không xác định được tải sơn

Khi nghe “dây chuyền có thể sơn 500 sản phẩm mỗi ngày”, ta có thể cảm thấy đã hiểu được năng lực.

Tuy nhiên, ý nghĩa thay đổi rất nhiều tùy 500 sản phẩm đó là loại sản phẩm nào.

500 giá đỡ nhỏ.
500 nắp che lớn.
500 tấm phẳng.
500 khung có hình dạng phức tạp.
500 chi tiết dạng hộp cần sơn cả mặt trong.

Tất cả đều là 500 sản phẩm, nhưng tải sơn hoàn toàn khác nhau.

Quá trình sơn cần những công việc sau.

• Phủ sơn lên toàn bộ bề mặt cần sơn
• Bảo đảm độ dày màng sơn cần thiết
• Sơn cạnh và phần lõm
• Sơn mặt sau và mặt trong
• Sấy và đóng rắn
• Kiểm tra
• Sửa lại khi cần thiết

Chỉ nhìn vào số lượng không thể thấy được những công việc này.

Số lượng là chỉ tiêu cần thiết trong quản lý sản xuất.
Tuy nhiên, để đánh giá đúng năng lực dây chuyền sơn, cần xem xét diện tích sơn và tải công đoạn nằm phía sau con số đó.

2. Diện tích sơn tăng thì thời gian sơn cần thiết cũng tăng

Sản phẩm có diện tích sơn lớn đương nhiên có nhiều diện tích cần phủ sơn hơn.

Khi diện tích sơn tăng, những yếu tố sau cũng tăng.

• Thời gian sơn
• Lượng sơn sử dụng
• Lượng sơn phun vượt ra ngoài vật cần sơn
• Tải buồng sơn
• Tải lò sấy
• Thời gian kiểm tra
• Nguy cơ phải sửa lại

Ví dụ, giữa chi tiết có diện tích sơn 0,1 m² và chi tiết có diện tích sơn 2 m², dù đều là một sản phẩm, tải sơn khác nhau 20 lần.

Nhưng nếu chỉ nhìn vào số lượng, cả hai vẫn là một sản phẩm.

Khi xem xét năng lực dây chuyền sơn, cần xác định diện tích sơn trên mỗi sản phẩm.

Sau đó, cần xem mỗi ngày, mỗi giờ có bao nhiêu diện tích sơn đi qua dây chuyền.

3. Độ dày màng sơn tăng thì lượng sơn và tải sấy cũng tăng

Độ dày màng sơn cũng quan trọng, cùng với diện tích sơn.

Độ dày màng sơn là chiều dày của lớp màng sơn.

Với cùng diện tích, lượng sơn sử dụng sẽ khác nhau giữa yêu cầu màng mỏng và màng dày.
Sơn càng dày, lượng sơn càng tăng.
Khi lượng sơn tăng, tải cần thiết cho sấy và đóng rắn cũng có thể tăng.

Ví dụ, với sản phẩm cần màng sơn dày để chống gỉ, một lần sơn có thể không đủ.
Có thể cần sơn hai lần hoặc cần lớp sơn lót và lớp sơn phủ.

Khi độ dày màng sơn tăng, các vấn đề sau dễ xảy ra.

• Chảy sơn
• Sấy chưa đủ
• Lỗ chân kim
• Phát sinh bọt khí
• Dung môi còn lưu lại
• Sấy đóng rắn chưa đủ
• Lượng sơn sử dụng tăng
• Năng lực lò sấy không đủ

Như vậy, cần đánh giá năng lực dây chuyền sơn bao gồm cả yêu cầu độ dày màng sơn, cùng với diện tích.

4. Mật độ diện tích sơn thể hiện lượng diện tích sơn được đưa lên dây chuyền

Thuật ngữ mật độ diện tích sơn có thể nghe hơi khó hiểu.

Ở đây, có thể hiểu theo cách sau.

Trong một đoạn chiều dài hoặc một khoảng thời gian nhất định của dây chuyền, có bao nhiêu diện tích cần sơn đi qua?

Ví dụ, khi treo vật cần sơn lên băng tải, có khoảng cách giữa các móc treo.
Khoảng cách này là khoảng cách treo giữa các vật cần sơn.

Treo chi tiết nhỏ cách nhau 1 m và treo nắp che lớn cách nhau 1 m sẽ tạo ra diện tích sơn khác nhau trên dây chuyền.

Khi mật độ diện tích sơn tăng, các tải sau tăng.

• Khối lượng công việc sơn
• Lượng sương sơn trong buồng
• Lượng sơn cấp
• Tải nhiệt bên trong lò sấy
• Khối lượng công việc kiểm tra
• Nguy cơ tiếp xúc giữa các sản phẩm khi vận chuyển

Trong dây chuyền sơn, mật độ diện tích này có thể quan trọng hơn số lượng sản phẩm.

5. Khoảng cách móc treo làm thay đổi năng lực dây chuyền

Trong dây chuyền sơn dùng băng tải, khoảng cách treo vật cần sơn rất quan trọng.

Thu hẹp khoảng cách móc treo giúp đưa nhiều vật cần sơn qua dây chuyền trong cùng một thời gian.
Thoạt nhìn, năng lực sản xuất có vẻ tăng.

Tuy nhiên, nếu khoảng cách quá hẹp, các vấn đề sau sẽ xảy ra.

• Các vật cần sơn quá gần nhau nên khó sơn
• Khó đặt góc súng phun phù hợp
• Sương sơn ảnh hưởng đến vật cần sơn bên cạnh
• Người lao động không theo kịp
• Khó xây dựng quỹ đạo robot
• Khí nóng khó lưu thông trong lò sấy
• Các vật cần sơn tiếp xúc với nhau
• Khó kiểm tra

Không nên quyết định khoảng cách móc treo chỉ theo năng suất.
Cần tính đến chất lượng sơn, khả năng thao tác, sấy và độ ổn định khi vận chuyển.

6. Tăng tốc độ băng tải làm thời gian sấy ngắn lại

Có thể tăng tốc độ băng tải để nâng năng lực sản xuất.

Tăng tốc độ băng tải làm số vật cần sơn đi qua mỗi giờ tăng.
Tuy nhiên, thời gian đi qua lò sấy ngắn lại.

Với cùng chiều dài lò sấy, tốc độ băng tải càng cao thì thời gian lưu trong lò càng ngắn.

Do đó, các vấn đề sau có thể xảy ra.

• Vật cần sơn chưa đạt đủ nhiệt độ
• Đóng rắn chưa đủ
• Phát sinh lỗi bám dính
• Độ cứng chưa đủ
• Phát sinh lỗi màng sơn sau khi xuất hàng
• Các màng sơn bị dính vào nhau ở công đoạn sau

Khi nâng năng lực dây chuyền sơn, cần kiểm tra đồng thời năng lực lò sấy cùng với công đoạn sơn.

Tốc độ băng tải là điều kiện quan trọng đồng thời ảnh hưởng đến năng suất và chất lượng sấy.

7. Năng lực buồng sơn cũng chịu ảnh hưởng của mật độ diện tích sơn

Khi mật độ diện tích sơn tăng, tải của buồng sơn cũng tăng.

Diện tích sơn tăng làm lượng sơn phun tăng.
Lượng sơn tăng làm lượng sơn phun vượt ra ngoài vật cần sơn tăng.
Do đó, lượng sương sơn trong buồng tăng.

Nếu năng lực buồng sơn không đủ, các vấn đề sau sẽ xảy ra.

• Sương sơn quay trở lại
• Sương sơn chảy về phía người lao động
• Hạt nổi do tạp chất
• Bề mặt thô
• Chất bẩn trong buồng sơn tăng
• Tắc bộ lọc
• Mùi tăng
• Bụi và sương sơn bị thải ra ngoài

Vì vậy, khi xem xét năng lực dây chuyền sơn, cần kiểm tra xem buồng sơn có đáp ứng được lượng sơn thi công đó hay không, cùng với băng tải và người lao động.

8. Đánh giá năng lực lò sấy theo tải nhiệt, thay vì chỉ theo số lượng sản phẩm

Năng lực lò sấy cũng không thể đánh giá chỉ theo số lượng.

Lò sấy gia nhiệt vật cần sơn để màng sơn khô và đóng rắn.

Tải của lò sấy thay đổi theo các yếu tố sau.

• Khối lượng vật cần sơn
• Vật liệu của vật cần sơn
• Chiều dày vật cần sơn
• Diện tích sơn
• Độ dày màng sơn
• Loại sơn
• Nhiệt độ sấy đóng rắn cần thiết
• Thời gian lưu trong lò
• Cách treo vật cần sơn
• Mật độ đưa sản phẩm lên dây chuyền

Cùng là 100 sản phẩm, nhưng 100 chi tiết nhỏ, mỏng và 100 chi tiết kim loại nặng cần nhiệt lượng khác nhau.

Khi đánh giá năng lực lò sấy, cần xem vật cần sơn có đạt đến nhiệt độ cần thiết hay không, thay vì chỉ xem lò chứa được bao nhiêu sản phẩm.

Để làm được điều đó, cần kiểm tra nhiệt độ đạt được của vật cần sơn, phân bố nhiệt độ trong lò và thời gian duy trì nhiệt.

9. Năng lực người lao động cũng thay đổi theo mật độ diện tích sơn

Trong phun thủ công, năng lực người lao động cũng quan trọng.

Có thể đánh giá người lao động sơn được bao nhiêu sản phẩm mỗi giờ.
Tuy nhiên, ở đây cũng không thể chỉ dựa vào số lượng.

Trong thực tế, người lao động phủ sơn lên diện tích bề mặt, chứ không đơn thuần xử lý số lượng sản phẩm.

Với sản phẩm có diện tích sơn lớn, thời gian sơn mỗi sản phẩm dài hơn.
Với hình dạng phức tạp, cần thay đổi góc trong khi sơn.
Nếu có mặt sau và mặt trong, sẽ cần thêm thời gian.

Nếu mật độ diện tích sơn quá cao, người lao động không theo kịp.

Kết quả gây:

• Sơn vội
• Độ dày màng sơn thiếu
• Bỏ sót sơn
• Khoảng cách súng phun biến động
• Chảy sơn
• Người lao động mệt mỏi
• Chất lượng biến động

Khi nâng năng lực sản xuất, cần kiểm tra xem khối lượng công việc có cho phép người lao động đạt chất lượng mà không phải làm quá sức hay không.

10. Mật độ diện tích sơn cũng quan trọng khi đưa robot vào sử dụng

Sơn bằng robot ít chịu ảnh hưởng bởi tốc độ làm việc của con người hơn.

Tuy nhiên, mật độ diện tích sơn vẫn quan trọng ngay cả với robot.

Diện tích sơn tăng làm thời gian chuyển động của robot tăng.
Hình dạng phức tạp làm số quỹ đạo tăng.
Nếu yêu cầu độ dày màng sơn cao, cần điều chỉnh lưu lượng sơn và độ chồng mí.

Ngoài ra, nếu tốc độ dây chuyền quá cao, robot có thể không hoàn thành được quỹ đạo sơn cần thiết.

Cần xác nhận:

• Thời gian sơn mỗi vật cần sơn
• Phạm vi làm việc hữu hiệu của robot
• Tốc độ di chuyển súng phun
• Lưu lượng sơn
• Độ dày yêu cầu
• Khoảng cách giữa các vật cần sơn
• Tốc độ băng tải
• Thời gian chuyển mã sản phẩm
• Số lượng robot

Ngay cả khi đưa robot vào sử dụng, vẫn cần xác định năng lực theo diện tích và thời gian sơn, thay vì chỉ theo số lượng sản phẩm.

11. Đánh giá tải dây chuyền qua lượng sơn sử dụng

Xem xét lượng sơn sử dụng cũng có hiệu quả khi đánh giá năng lực dây chuyền sơn.

Khi lượng sơn sử dụng tăng, các tải sau tăng.

• Tải cấp sơn
• Tải của bình cấp sơn áp lực và bơm
• Khối lượng công việc vệ sinh súng
• Tải bộ lọc buồng sơn
• Lượng bùn sơn phát sinh
• Lượng VOC phát sinh
• Tải khí thải lò sấy
• Khối lượng công việc xử lý chất thải

Lượng sơn sử dụng chịu ảnh hưởng của diện tích sơn, độ dày màng sơn và hiệu suất chuyển sơn.

Khi lượng sơn sử dụng lớn, cần kiểm tra các điểm sau, thay vì chỉ cho rằng “sản lượng lớn”.

• Diện tích sơn có lớn không?
• Màng sơn có dày không?
• Hiệu suất chuyển sơn có thấp không?
• Lượng sơn phun vượt ra ngoài vật cần sơn có nhiều không?
• Có nhiều công việc sửa lại không?
• Có nhiều sản phẩm lỗi phải sơn lại không?

Lượng sơn sử dụng là chỉ tiêu quan trọng phản ánh tải dây chuyền và khả năng cải tiến.

12. Mật độ diện tích sơn quá cao làm tăng lỗi

Đưa quá nhiều vật cần sơn lên dây chuyền có thể tạo cảm giác năng lực sản xuất đã tăng.

Tuy nhiên, nếu mật độ diện tích sơn quá cao, lỗi chất lượng có thể tăng.

Ví dụ, có các lỗi sau.

• Độ dày màng sơn thiếu
• Độ dày màng sơn không đồng đều
• Bỏ sót sơn
• Chảy sơn
• Sương sơn quay trở lại
• Tạp chất bám lên sản phẩm
• Sấy chưa đủ
• Các vật cần sơn tiếp xúc với nhau
• Bỏ sót kiểm tra
• Biến động do người lao động mệt mỏi

Nếu xếp quá dày trên dây chuyền để tăng số lượng sản xuất, việc sửa lại và sơn lại về sau sẽ tăng.

Kết quả là dù năng lực sản xuất biểu kiến tăng, năng lực tạo ra sản phẩm đạt chất lượng thực tế có thể giảm.

Trong dây chuyền sơn, đưa sản phẩm đạt chất lượng qua dây chuyền một cách ổn định quan trọng hơn đơn thuần đưa nhiều sản phẩm qua.

13. Năng lực dây chuyền được quyết định bởi công đoạn gây nút thắt

Năng lực dây chuyền sơn được quyết định bởi công đoạn yếu nhất.

Buồng sơn sơn được nhưng lò sấy không theo kịp.
Lò sấy còn dư năng lực nhưng người phun thủ công không theo kịp.
Sơn được nhưng treo và tháo sản phẩm chậm.
Sơn được nhưng bị ùn lại ở kiểm tra.
Robot nhanh nhưng phải dừng để đổi màu.
Buồng sơn lớn nhưng cấp sơn không theo kịp.

Như vậy, năng lực dây chuyền không do một thiết bị duy nhất quyết định.

Khi tăng mật độ diện tích sơn, cần xác định công đoạn nào sẽ bị quá tải trước tiên.

Nếu tăng số lượng sản xuất khi chưa xác định nút thắt, lỗi và tình trạng đình trệ sẽ tăng.

14. Các vấn đề dễ gặp khi kiểm tra năng lực dây chuyền tại nhà máy ở Việt Nam

Tại các nhà máy ở Việt Nam, các vấn đề sau dễ phát sinh liên quan đến năng lực dây chuyền sơn.

Đánh giá năng lực sản xuất chỉ theo số lượng.
Chưa xác định diện tích sơn của từng sản phẩm.
Chưa đưa yêu cầu độ dày màng sơn vào tính toán năng lực.
Tăng tốc độ băng tải khiến thời gian sấy không đủ.
Khoảng cách móc treo quá hẹp làm khả năng thao tác kém đi.
Lượng sơn thi công quá lớn so với năng lực buồng sơn.
Chưa kiểm tra nhiệt độ đạt được của vật cần sơn trong lò.
Tăng số lượng sản xuất khi chưa xem xét tải của người lao động.
Chưa xem xét mối liên hệ giữa lượng sơn sử dụng với diện tích và độ dày màng sơn.
Chưa xác định rõ công đoạn gây nút thắt.

Trong tình trạng này, không thể đánh giá đúng năng lực dây chuyền.

Cần đánh giá năng lực dây chuyền sơn theo mật độ diện tích sơn và tải công đoạn, cùng với số lượng sản phẩm.

15. Các hạng mục cơ bản cần kiểm tra về năng lực dây chuyền sơn

Khi kiểm tra năng lực dây chuyền sơn, nên xem xét các hạng mục thực tế sau.

1. Diện tích sơn của từng sản phẩm

Xác định mỗi sản phẩm cần sơn bao nhiêu m².

2. Yêu cầu độ dày màng sơn

Kiểm tra độ dày màng sơn mục tiêu, phạm vi cho phép và số lần sơn.

3. Mật độ diện tích sơn

Xác định lượng diện tích cần sơn được đưa lên dây chuyền.

4. Khoảng cách móc treo

Kiểm tra xem khoảng cách vật cần sơn có phù hợp với khả năng thao tác và chất lượng hay không.

5. Tốc độ băng tải

Kiểm tra xem tốc độ có phù hợp với thời gian sơn, sấy và kiểm tra hay không.

6. Năng lực buồng

Kiểm tra xem việc hút khí thải, thu giữ và vệ sinh có theo kịp lượng sơn thi công hay không.

7. Năng lực lò sấy

Kiểm tra nhiệt độ đạt được của vật cần sơn, thời gian lưu trong lò và tải nhiệt.

8. Tải của người lao động

Kiểm tra tải công việc phun thủ công, treo và tháo sản phẩm, kiểm tra và vệ sinh.

9. Lượng sơn sử dụng

Kiểm tra mối liên hệ với diện tích, độ dày màng sơn và hiệu suất chuyển sơn.

10. Nút thắt

Xác định công đoạn đang hạn chế năng lực nhiều nhất trong toàn bộ dây chuyền.

16. Giá trị của việc chẩn đoán năng lực dây chuyền theo quan điểm CoatureVietnam

CoatureVietnam không đánh giá năng lực dây chuyền sơn chỉ theo số lượng.

Điều quan trọng là dây chuyền có thể xử lý ổn định bao nhiêu diện tích sơn và tải công đoạn.

Mỗi ngày đưa qua dây chuyền được bao nhiêu sản phẩm?
Đây là thông tin cần thiết.

Tuy nhiên, chỉ có thông tin đó là chưa đủ.

Mỗi sản phẩm có bao nhiêu m² cần sơn?
Cần độ dày màng sơn bao nhiêu?
Lượng sơn sử dụng có phù hợp không?
Buồng sơn có xử lý được sương sơn không?
Lò sấy có đáp ứng tải nhiệt không?
Người lao động có sơn mà không phải làm quá sức không?
Sản phẩm đi qua dây chuyền có đạt chất lượng không?

Cần có những góc nhìn này.

CoatureVietnam xem xét dây chuyền sơn theo cách sau.

• Xem xét theo diện tích, thay vì chỉ theo số lượng
• Xem xét cả độ dày màng sơn cùng với diện tích
• Xem xét cả tải sấy cùng với độ dày màng sơn
• Xem xét cả tải của người lao động cùng với thiết bị
• Xem xét cả năng lực tạo ra sản phẩm đạt chất lượng cùng với số lượng sản xuất

Đây là thực hiện tư tưởng “Mang khoa học và sự tận tâm vào công việc sơn.” mà CoatureVietnam coi trọng.

Khoa học là tổng hợp bằng số liệu diện tích sơn, độ dày màng sơn, lượng sơn sử dụng, điều kiện sấy và tốc độ dây chuyền để xác định năng lực thực sự.
Sự tận tâm là xây dựng dây chuyền sơn ổn định, không đặt tải quá sức lên người lao động và không khiến họ phải liên tục xử lý sửa lại hoặc sơn lại.

Tổng kết

Không nên đánh giá năng lực dây chuyền sơn chỉ theo số lượng.

Cùng là 100 sản phẩm, nhưng nếu diện tích sơn, độ dày màng sơn, hình dạng và điều kiện sấy khác nhau, tải của dây chuyền sẽ hoàn toàn khác.

Cần xem xét các hạng mục sau.

Diện tích sơn.
Độ dày màng sơn.
Mật độ diện tích sơn.
Khoảng cách móc treo.
Tốc độ băng tải.
Năng lực buồng sơn.
Năng lực lò sấy.
Tải của người lao động.
Lượng sơn sử dụng.
Công đoạn gây nút thắt.

Dây chuyền sơn không chỉ xử lý số lượng sản phẩm.
Dây chuyền xử lý diện tích sơn, độ dày màng sơn, lượng sơn, tải sấy và khối lượng công việc.

Nếu số lượng sản xuất tăng nhưng lỗi và việc sửa lại cũng tăng, đó không phải là nâng cao năng lực thực sự.

CoatureVietnam sẽ làm rõ năng lực dây chuyền sơn theo mật độ diện tích sơn và tải công đoạn, đồng thời đề xuất cải tiến giúp nhà máy ở Việt Nam ổn định chất lượng, nâng cao năng suất và giảm gánh nặng cho người lao động.