Không chỉ nhìn vào sơn, hãy bắt đầu từ màng sơn

Không chỉ nhìn vào sơn, hãy bắt đầu từ màng sơn

Góc nhìn cơ bản để ổn định chất lượng sơn

Khi xem xét chất lượng sơn, trong nhiều trường hợp, điều đầu tiên người ta quan tâm là “sử dụng loại sơn nào?”

Tất nhiên, việc lựa chọn sơn rất quan trọng.

Tuy nhiên, chất lượng sơn không được quyết định chỉ bởi bản thân sơn.

Điều quan trọng là loại sơn đó sẽ trở thành màng sơn như thế nào trong công đoạn sơn thực tế.

Khi còn ở trong lon, sơn vẫn chưa phải là sản phẩm hoàn chỉnh.

Sơn chỉ thực sự phát huy vai trò của màng sơn sau khi được phủ lên bề mặt vật liệu, được làm khô hoặc đóng rắn, đạt độ dày cần thiết, bám dính tốt với vật liệu và phát huy tính năng trong môi trường sử dụng.

Nói cách khác, để ổn định chất lượng sơn, cần suy nghĩ từ “màng sơn” cuối cùng được tạo ra, thay vì chỉ nhìn vào sơn.

Sơn chỉ phát huy chức năng sau khi trở thành màng sơn

Sơn nói chung được cấu tạo từ nhựa, pigment, chất phụ gia, dung môi…

Nhựa là thành phần vật liệu trung tâm tạo nên màng sơn.

Pigment liên quan đến màu sắc, độ che phủ, khả năng chống gỉ…

Chất phụ gia được sử dụng để điều chỉnh các tính chất của sơn như chống lắng, san phẳng, khử bọt, phân tán, khả năng chịu thời tiết…

Dung môi hoặc nước giúp sơn đạt trạng thái dễ thi công và hỗ trợ quá trình hình thành màng sơn.

Tuy nhiên, dù các thành phần này có tốt đến đâu, nếu trong công đoạn thực tế không tạo ra được màng sơn phù hợp thì chất lượng cũng không ổn định.

Ví dụ, ngay cả cùng một loại sơn, nếu tỷ lệ pha loãng khác nhau thì độ dày màng sơn cũng thay đổi.

Nếu điều kiện làm khô khác nhau thì tính năng của màng sơn cũng thay đổi.

Nếu dầu hoặc nước vẫn còn trên bề mặt vật liệu thì có thể xảy ra lỗi độ bám dính.

Nếu độ dày màng sơn không đủ thì khả năng chống gỉ và độ bền có thể không đạt yêu cầu.

Nếu sơn quá dày thì cũng có thể làm khô không tốt hoặc nứt màng sơn.

Sơn rất quan trọng.

Tuy nhiên, nếu chỉ nhìn vào sơn thì sẽ không thể nhìn thấy bản chất của chất lượng sơn.

“Đã khô” và “đã đóng rắn” không phải là một

Tại hiện trường sơn, đôi khi người ta xác định rằng sơn đã khô chỉ vì bề mặt đã khô khi chạm vào.

Tuy nhiên, tùy theo loại sơn, bề mặt đã khô và tính năng của màng sơn đã hoàn thiện không phải là cùng một trạng thái.

Có thể chia cách hình thành màng sơn thành hai cách nhìn lớn.

Một loại là dung môi hoặc nước bay hơi và tạo thành màng sơn.

Có thể hiểu đây là loại sơn “khô và đông cứng lại”.

Loại còn lại là sau khi sơn, phản ứng hóa học tiếp tục diễn ra, các phân tử liên kết với nhau và tạo thành màng sơn.

Đây là loại sơn “phản ứng và đóng rắn”.

Đối với sơn hai thành phần, sơn sấy, sơn bột…, việc quản lý tỷ lệ pha trộn, thời gian sử dụng sau khi pha, nhiệt độ sấy, thời gian sấy và nhiệt độ thực tế của vật cần sơn là rất quan trọng.

Ngay cả khi nhìn bên ngoài có vẻ đã khô, nếu phản ứng chưa hoàn tất thì các tính năng như độ bám dính, khả năng chịu hóa chất, độ cứng và độ bền có thể chưa đạt đầy đủ.

Vì vậy, khi xem xét chất lượng sơn, không chỉ cần hỏi “đã khô chưa?” mà phải xác nhận:

“Màng sơn đã được làm khô và đóng rắn đến trạng thái có thể phát huy tính năng cần thiết hay chưa?”

Màng sơn càng cứng chưa chắc đã càng tốt

Đôi khi khách hàng yêu cầu:

“Muốn màng sơn cứng hơn.”

Không dễ bị trầy xước.

Chịu mài mòn tốt.

Bề mặt chắc hơn.

Nếu mục tiêu là như vậy, thì độ cứng là một tính năng quan trọng.

Tuy nhiên, màng sơn cứng không phải lúc nào cũng là màng sơn tốt.

Màng sơn cứng có thể chịu trầy xước và mài mòn tốt.

Mặt khác, nó có thể yếu hơn trước khi uốn cong hoặc va đập và dễ xảy ra nứt hoặc mẻ.

Ngược lại, màng sơn mềm có thể dễ thích ứng với việc uốn cong hoặc va đập.

Nhưng nó có thể yếu hơn trước mài mòn và trầy xước.

Nói cách khác, không thể đánh giá độ bền của màng sơn chỉ bằng độ cứng.

Điều thực sự cần xác định là cần độ bền đối với yếu tố nào.

Có phải chống trầy xước?

Có phải không nứt khi uốn?

Có bị mẻ không khi va đập?

Có phải chịu được hóa chất?

Hay có phải duy trì lâu dài khi sử dụng ngoài trời?

Nếu không làm rõ mục đích, không thể lựa chọn sơn hoặc thiết kế công đoạn phù hợp.

Tính năng của màng sơn cần được xem xét theo mục đích sử dụng.

Lỗi độ bám dính không chỉ là vấn đề của sơn

Trong các sự cố sơn, lỗi độ bám dính là một vấn đề đặc biệt quan trọng.

Khi màng sơn bị bong tróc, không chỉ ngoại quan bị ảnh hưởng mà còn khả năng chống gỉ, độ bền và việc đảm bảo chất lượng cũng bị ảnh hưởng lớn.

Khi xảy ra lỗi độ bám dính, người ta thường nghĩ:

“Có phải sơn có vấn đề không?”

Tuy nhiên, độ bám dính không chỉ được quyết định bởi sơn.

Tình trạng bề mặt vật liệu có liên quan rất lớn đến độ bám dính.

Nếu dầu, nước, rỉ sét, bụi, chất tháo khuôn, bột mài… vẫn còn trên bề mặt vật liệu, màng sơn sẽ không thể bám chắc vào vật liệu.

Ngoài ra, nếu sơn không thể làm ướt đầy đủ bề mặt vật liệu thì độ bám dính cũng không ổn định.

Phun bi hoặc mài không chỉ đơn giản là công việc làm nhám bề mặt.

Nó còn có ý nghĩa loại bỏ chất bẩn, nước hấp phụ và tạo ra một bề mặt mới giúp sơn dễ bám dính hơn.

Tuy nhiên, nếu để quá lâu sau khi xử lý, trạng thái bề mặt có thể thay đổi và độ bám dính cũng có thể giảm.

Khi xem xét lỗi độ bám dính, cần nhìn tổng thể sơn, vật liệu, xử lý bề mặt trước khi sơn, tình trạng bề mặt, thời gian từ xử lý đến sơn và điều kiện làm khô.

Không nên quản lý công đoạn sơn chỉ bằng độ nhớt

Tại hiện trường sơn, việc quản lý độ nhớt được thực hiện khá phổ biến.

Độ nhớt là một chỉ số quan trọng để quản lý khả năng thi công sơn.

Tuy nhiên, không thể quản lý chất lượng sơn chỉ bằng độ nhớt.

Lý do là khi thêm thinner, độ nhớt giảm nhưng đồng thời tỷ lệ thành phần tạo màng trong sơn cũng thay đổi.

Ngay cả khi đạt độ nhớt dễ thi công đối với người thực hiện, nếu tỷ lệ pha loãng quá cao thì lượng thành phần màng sơn còn lại sau khi làm khô sẽ giảm.

Điều này có thể dẫn đến thiếu độ dày màng sơn, thiếu độ che phủ, thiếu khả năng chống gỉ và thiếu độ bền.

Ngoài ra, ngay cả khi cùng một độ nhớt, nếu loại thinner sử dụng khác nhau thì khả năng làm khô, san phẳng, hiện tượng trắng hóa, bề mặt màng sơn và độ bám dính cũng có thể bị ảnh hưởng.

Thinner không chỉ đơn thuần là chất làm loãng.

Đó là một vật liệu quan trọng liên quan đến quá trình hình thành màng sơn.

Vì vậy, trong quản lý sơn, cần xem xét đồng thời:

• Tỷ lệ pha loãng
• Độ nhớt
• Hàm lượng chất rắn
• Độ dày màng sơn ướt
• Độ dày màng sơn khô
• Loại thinner sử dụng
• Điều kiện làm khô
• Phương pháp sơn

Không nên chỉ đánh giá dựa trên việc sơn có dễ thi công hay không.

Điều quan trọng là cuối cùng có tạo ra được màng sơn cần thiết hay không.

Lựa chọn sơn nên bắt đầu từ mục đích sử dụng, không phải tên sơn

Sơn có nhiều tên và phân loại như acrylic, urethane, epoxy, alkyd, sơn bột, sơn gốc nước…

Những tên gọi này hữu ích như điểm bắt đầu để hiểu về sơn.

Tuy nhiên, không thể đánh giá khả năng phù hợp với mục đích sử dụng chỉ dựa vào tên sơn.

Ngay cả các loại sơn cùng hệ nhựa, tính năng vẫn có thể thay đổi tùy theo nhà sản xuất, công thức, điều kiện làm khô, phương pháp sơn, độ dày màng sơn và môi trường sử dụng.

Điều cần xác nhận khi lựa chọn sơn không phải tên gọi mà là mục đích sử dụng.

• Sơn lên vật liệu gì?
• Sử dụng trong nhà hay ngoài trời?
• Ưu tiên ngoại quan hay bảo vệ nền?
• Cần độ dày màng sơn bao nhiêu?
• Sử dụng phương pháp sơn nào?
• Có thiết bị làm khô/đóng rắn nào?
• Cần đáp ứng tiêu chuẩn thử nghiệm nào?
• Trong quá trình sử dụng, có tiếp xúc với nước, dầu, hóa chất, nhiệt, tia cực tím hoặc muối hay không?

Chỉ sau khi xác nhận những điều này, độ chính xác của việc lựa chọn sơn mới được nâng cao.

Lựa chọn sơn không phải là lựa chọn tên sản phẩm.

Đó là thiết kế một màng sơn phù hợp với mục đích sử dụng.

Đọc dữ liệu thử nghiệm phải gắn với điều kiện thực tế

Sơn và màng sơn có rất nhiều dữ liệu thử nghiệm.

Độ nhớt, tỷ trọng, độ phân tán, thời gian làm khô, độ bám dính, độ cứng, khả năng chịu va đập, khả năng chịu nước, khả năng chịu hóa chất, khả năng chịu thời tiết, khả năng chống gỉ…

Đây là những thông tin quan trọng để đánh giá chất lượng.

Tuy nhiên, chỉ nhìn vào các con số chưa chắc đã có thể đánh giá chính xác vấn đề tại hiện trường.

Điều quan trọng là đọc dữ liệu thử nghiệm gắn với điều kiện sử dụng thực tế.

Ví dụ, ngay cả khi kết quả thử khả năng chịu thời tiết tốt, nếu nơi sử dụng thực tế có nhiệt độ và độ ẩm cao, chịu tia cực tím mạnh hoặc chịu tác động của muối thì tốc độ xuống cấp có thể khác.

Ngay cả khi thử nghiệm độ bám dính đạt yêu cầu, nếu điều kiện xử lý bề mặt hoặc làm khô tại dây chuyền sản xuất hàng loạt khác với điều kiện thử nghiệm thì lỗi độ bám dính vẫn có thể xảy ra.

Dữ liệu thử nghiệm không chỉ là tài liệu để nộp.

Đó là cơ sở để đưa ra quyết định nhằm ổn định chất lượng tại hiện trường.

Kiểm tra không chỉ để tìm ra sản phẩm lỗi

Kiểm tra rất quan trọng để bảo vệ chất lượng sơn.

Tuy nhiên, mục đích của kiểm tra không chỉ là tìm ra sản phẩm lỗi.

Mục đích thực sự là cải tiến công đoạn để không tạo ra lỗi.

Trong kiểm tra ngoại quan, phán đoán có thể khác nhau tùy người kiểm tra.

Màu sắc, độ bóng, hạt, vệt không đều, vết xước, bề mặt vỏ cam… là những hạng mục dễ bị ảnh hưởng bởi đánh giá chủ quan.

Vì vậy, cần tận dụng mẫu giới hạn, tiêu chuẩn bằng hình ảnh, máy đo độ lệch màu, máy đo độ bóng, máy đo độ dày màng sơn… để làm rõ tiêu chuẩn đánh giá càng nhiều càng tốt.

Ngoài ra, các lỗi phát hiện qua kiểm tra cần được phản hồi trở lại công đoạn.

Lỗi phát sinh ở công đoạn nào?

Tăng lên trong điều kiện nào?

Xuất hiện nhiều ở vật liệu, sơn, người thực hiện hay thiết bị nào?

Biện pháp phòng ngừa tái diễn đã được phản ánh vào SOP hay chưa?

Kiểm tra không phải là phán định cuối cùng.

Kiểm tra là điểm bắt đầu của cải tiến công đoạn.

Không nên quy nguyên nhân lỗi sơn chỉ cho sơn

Khi xảy ra lỗi sơn, việc tìm nguyên nhân ở sơn là một phản ứng tự nhiên.

Tuy nhiên, trong nhiều trường hợp, nguyên nhân lỗi sơn là sự kết hợp của nhiều yếu tố.

Ví dụ:

• Tình trạng bề mặt vật liệu
• Xử lý bề mặt trước khi sơn
• Sơn
• Thinner
• Tỷ lệ pha loãng
• Độ dày màng sơn
• Phương pháp sơn
• Điều kiện làm khô
• Quy trình thao tác của người thực hiện
• Tình trạng thiết bị
• Nhiệt độ và độ ẩm
• Bụi
• Bảo quản và vận chuyển
• Tiêu chuẩn kiểm tra
• Môi trường sử dụng

Thay đổi sơn có thể giúp cải thiện tạm thời.

Nhưng nếu nguyên nhân vẫn nằm ở xử lý bề mặt, độ dày màng sơn, điều kiện làm khô hoặc môi trường làm việc thì lỗi tương tự có thể tái diễn.

Khi xử lý lỗi, điều quan trọng không phải là tìm người hoặc vật liệu để đổ lỗi, mà là hệ thống hóa nguyên nhân.

Sau đó, cần biến công đoạn thành một cơ chế để lỗi không tái diễn.

Đây cũng là tư tưởng “Khoa học và sự quan tâm trong sơn phủ” mà CoatureVietnam coi trọng.

“Khoa học” là phân tách hiện tượng và kiểm tra nguyên nhân từ nhiều góc độ.

“Sự quan tâm” là không đổ lỗi cho hiện trường mà xây dựng một cơ chế giúp tạo ra chất lượng tốt một cách ổn định.

Màng sơn có tuổi thọ

Không nên đánh giá màng sơn chỉ dựa trên trạng thái ngay sau khi sơn.

Màng sơn sẽ thay đổi theo thời gian trong môi trường sử dụng.

Màng sơn sử dụng ngoài trời chịu tác động của tia cực tím, oxy, nước, nhiệt, muối và các chất ô nhiễm.

Kết quả có thể xuất hiện giảm độ bóng, đổi màu, nứt nhỏ, phấn hóa, phồng rộp, bong tróc, rỉ sét…

Đặc biệt, khi hiện tượng phấn hóa tiến triển và màng sơn trở nên dạng bột, chức năng bảo vệ nền sẽ suy giảm đáng kể.

Nếu tiếp tục để nguyên trạng thái đó, có thể dẫn đến ăn mòn vật liệu nền và làm tăng chi phí sửa chữa.

Ngay cả khi sử dụng sơn có độ bền cao, màng sơn cũng không thể tồn tại vĩnh viễn.

Đối với sản phẩm ngoài trời, thiết bị và các bộ phận công nghiệp, cần xem xét cả việc kiểm tra, sửa chữa và sơn lại.

Sơn lại không chỉ đơn thuần là công việc khôi phục ngoại quan.

Đó là một hoạt động bảo trì phòng ngừa nhằm bảo vệ nền vật liệu.

Góc nhìn CoatureVietnam coi trọng

CoatureVietnam không phải là công ty chỉ bán sơn.

Điều chúng tôi coi trọng là sơn được sử dụng đúng cách tại hiện trường, tạo thành màng sơn ổn định và bảo vệ sản phẩm, thiết bị của khách hàng.

Để làm được điều đó, cần nhìn không chỉ vào sơn mà còn cả vật liệu, xử lý bề mặt trước khi sơn, pha loãng, độ dày màng sơn, làm khô, thiết bị, người thực hiện, kiểm tra và môi trường sử dụng.

Chất lượng sơn không được quyết định bởi một vật liệu duy nhất.

Nó xuất hiện trên màng sơn như kết quả của toàn bộ công đoạn.

Vì vậy, chúng tôi coi trọng việc “không chỉ nhìn vào sơn mà còn bắt đầu từ màng sơn.”

Bắt đầu từ màng sơn giúp tìm nguyên nhân lỗi sơn chính xác hơn.

Bắt đầu từ màng sơn giúp xây dựng tiêu chuẩn để người thực hiện có thể thao tác mà không phải phán đoán tùy ý.

Bắt đầu từ màng sơn góp phần ổn định chất lượng, nâng cao năng suất và cải thiện môi trường làm việc cho khách hàng.

Khoa học và sự quan tâm trong sơn phủ.

Đó là cách tiếp cận nhằm làm cho tương lai của hiện trường và khách hàng tốt hơn thông qua màng sơn.